HEI MAHI 5
TE WHAKAAOTANGA ME TE AHUREA
TE WHĀRANGI RAUEMI MŌ TE MAHI 5.1
TE WHAKAAOTANGA
He kōrero i tangohia i te pūrongo a te Wānanga
Taiohi ki te Hui Waenga Kāwanatanga mō ngā Kaupapa-Here
mō te Whanaketanga (i Stockholm, Huitene 1998)
Ko te Wānanga Taiohi he rōpū taiohi e 30 nō ētahi whenua huri
noa i te ao i tae ki te Hui ki te whakapuaki i ngā whakaaro o
ngā rangatahi. Anei tā rātou i kī ai mō ngā pānga o te whakaaotanga
ki ngā ahurea.
Ehara te kupu whakaaotanga i te kupu māmā nei te tikanga, ā,
he nui ngā wā e pōhēhētia ana tōna tikanga. He maha ngā hua o
tēnei mea, o te whakaaotanga. Nā te
Ko te puoro me te hākinakina ētahi
tauira o te whakahaumako a te whakaaotanga i ngā ahurea mā
te tūhonohono i ngā whakaaro auaha.
whakaaotanga i iti ake ai te ao. He momo whakatairanga anō te
whakaaotanga i te kanorau, i tōu ake ahurea hoki. Ko te puoro
me te hākinakina ētahi tauira o te whakahaumako a te whakaaotanga
i ngā ahurea mā te tūhonohono i ngā whakaaro auaha. Nā te whakaaotanga
kua kitea e te rangatahi ngā huarahi matawhawhati e mōhio ai rātou
ki ētahi atu ahurea, iwi hoki puta noa i te ao. Nā te whakaaotanga,
kua puta mai ko te pāhekohekotanga taumata rau, arā kua kitea
te whānuitanga o ngā huarahi e pāhekoheko tahi ai rātou. Ka taea
e te tangata te whakaaro whānui tonu, heoi anō, me te whakatinana
ā-rohe.
Kei te whakanui ake te whakaaotanga i te whakawhitiwhiti ahurea,
kei te whakawātea ake i ngā huarahi mātauranga, ā, kei te whakakaha
ake i te āhei o te tangata ki te kōwhiri i runga i te mōhio.
Engari nā te whakaaotanga ka tūpono pā mai anō ko te whakahanumitanga
me te whāritetanga. Ko te tino mate, ka puta mai pea he porihanga
kaha ki te whakapau rawa ā, e kore rawa ērā whakapaunga rawa e
ukaukatia.
Kei turakina te pūnaha pāpori me te āhua o te
noho a ngā iwi maha. He pana tangata, he aukati tangata anō
tā te whakaaotanga. Kia kaua te whakaaotanga e whakararu
i te āhua o te noho a tētahi iwi, kia kaua e tāmi
i tō rātou taha wairua kia kaua rānei e ahu mai
i ngā hononga ohaoha mūrere. Kia kaua te whakaaotanga
e whakatītaha i te mana taurite i runga anō i te ira
tangata, i te iwi, i te whakapono, i waenganui rānei i ngā
whenua whai rawa me ērā kāore anō i tino whai
rawa.
|