HEI MAHI 5
TE WHAKAAOTANGA ME TE AHUREA
TE WHĀRANGI RAUEMI MŌ TE MAHI 5.2
TE TAIOHI Ā-AO
I te tau 1991 i tuhia e te pūkenga mō ngā
āhuatanga kei te haere mai, e Peter Schwartz, he tirohanga
e pā ana ki te taiohi ā-ao. Anei te whakarāpopototanga
o taua tirohanga.
Hei te tau 2001 e rua mano miriona ngā taiohi kei tēnei ao;
kua whānau kē rātou. Kei te noho te nuinga i Āhia me ngā whenua
kōrero Pāniora o te whenua rahi o Amerika. Heoi anō, kei te noho
tētahi ōrautanga piki haere i Awherika.
Ka tino nui ake tā rātou whakapā tētahi ki tētahi i ngā wā o
mua. E kitea ana ngā whakawhitiwhiti kōrero ā-amiorangi, ngā pūrere
ataata me ngā pokotaringa i ngā wāhi katoa, tae atu ki ngā whenua
pōhara. Ahakoa whai rawa, ahakoa pōhara ngā taiohi o tētahi whenua,
ka nui ake tā ratou whakamahi i te hangarau whakawhitiwhiti mōhiohio
ā te rautau 21 nā te mea ka wātea noa, ka iti iho hoki te utu.
He nui atu te honohono a ngā taiohi tētahi ki tētahi i ngā tāngata
o ērā atu reanga pakeke. Mā te ipurangi ka taea e te taiohi ā-ao
te whakawhiti kōrero ki ērā atu taiohi o te ao. He āinga pāpori
nui tonu tēnei reanga.
Rangona noatia ngā taiohi matatau ki te kōrero i ētahi reo e
rua, e toru rānei. Ko ērā he nui te moni ki a rātou, ka kaha tonu
te huri haere i te ao.
E tohu ana te taiohi ā-ao i tētahi mākete nui e hokona atu ai
e ngā kamupene noho ki ngā whenua maha pēnei i Nike, i Benetton
me Swatch ā rātou hua. Ahakoa kei hea te taiohi ā-ao e noho ana,
ka pīrangi ia ki ngā tākaro ataata, ki ngā pūrere ataata, ki te
kai Makitānara, ki ngā papa wīra, ki ngā Levi, ki te Coca Cola,
ki te Yamaha, ki te aha, ki te aha.
Me whai whakaaro ngā kamupene e hiahia ana ki te hoko atu i
ngā hua ki te taiohi ā-ao ki ēnei momo mea:
• Whakatōkia ki te taiohi e hoko mai ana i te hua te tuakiri e
honoa ai rātou ki ērā atu taiohi (pērā tonu i te mau tarau tāngari
o ngā taiohi katoa i roto i ngā tau 1960).
• Kāore te taiohi e tino whai rawa, nā reira kia kaua
e nui rawa te utu mō ngā hua.
• Kei te pai ngā taiohi ki te hangarau matatini.
• Ka hono atu te taiohi ā-ao ki ērā atu taiohi
ahakoa nō ēhea whenua rātou.
Ka whai wāhi ngā whakaahua i hangaia ki te rorohiko me ngā kiriata
ataata poto ki te reo o te taiohi ā-ao. E kore te pāpāho ā-hiko
e noho hei momo whakawhiti kōrero noa iho, engari ka whakatakoto
kē i ngā ia me ngā tohu o te porihanga o te ao.
Ka nui ake te pāhekoheko haere o te whakawhitiwhiti kōrero mā
te pāpāho ā-hiko i te mātakitaki noa i te pouaka whakaata. Ka
kōrerorero, ka tono rawa, ka whakahē, ka hanga whakaahua anō te
tangata, kāore e whiwhi noa iho i ngā whakaahua.
Ka ōrite haere ngā whenua, ā, ko te mutunga iho ko tētahi tūmomo
ahurea ā-ao. Heoi anō, ka noho mai ngā pitopito ahurea o ngā ahurea
ā-rohe katoa ki roto i taua ahurea ā-ao. Tērā pea ka noho te taiohi
ā-ao hei āinga kaha ki te whakarite kia āhukahuka ngā iwi i te
ahurei o ērā atu iwi, ā, kia whakapau kaha aua iwi ki te tohu
i te ahurei o ō rātou ake whenua, ahakoa ko te āhua o aua ahureitanga
he āhua ka taea e te pāpāho ā-hiko te tuku.
E puta ai te whakamihi i te taiohi ā-ao pēnei nā, ‘nōna tōna
ao’, tēnā pea me mōhio ia ki te puoro ā-rohe mai i Henekara, i
Aotearoa, i Urukoi me te Yukon.
Ka nui te hiahia ki ngā mahi whakangahau o te ao, engari tēnā
pea ka iti iho te wāhi ki ngā kamupene nunui hei hanga i aua whakangahau.
Hei tauira, ka taea e ngā taiohi ā rātou ake rīpene ataata, hopukanga
reo hoki te hanga. Ka whakaaro pea te taiohi ā-ao ki te mātakitaki
i ngā kiriata i hangaia e ngā taiohi i ngā wāhi rerekē pēnei i
Īnia, i Hāpana, i ngā whenua kōrero Pāniora o te whenua rahi o
Amerika, me Te Hononga o Amerika.
Puta noa i te ao, hiahia ai ngā iwi ki te manapori, ā, kua pakanga
ngā kaiārahi tino whai mana e ātete ana i te manapori ki ngā taiohi
manotini. Ka mahi hoki te taiohi ā-ao ki te whakatutuki i ngā
take taiao o te ao.
Tērā pea ka memeha haere ngā kotinga i waenganui matawaka. Ko
te kupu a te taiohi ā-ao, he whanaunga katoa tātou.*
*Te Pu: He mea tango i The Art of the Long View Nā Peter Schwartz,
Doubleday 1991
|
