HEI MAHI 7
TE WHAKAARO MŌ NGĀ WĀ E TŪ MAI NEI
KO TE PAKI WHAKATOKO WHAKAARO MŌ TE MAHI 7
TE WHAI WHAKAARO KI NGĀ WĀ KEI TE HAERE MAI
He uru kahikatea e matomato ana te tupu
Kei te whanake haere i roto i Aotearoa tētahi koronga e tautokona
ana e te nuinga o ngā tāngata. He uru kahikatea tonu tō tātou
rite.
I te tau 2010 ka tāpua a Aotearoa i waenga i ērā atu whenua
o te ao. Kua hangaia e tātou he porihanga hou e ōrite ai te whai
tikanga o te mahi ngātahi me te tiaki a tētahi i tētahi i tō te
whiwhi rawa. Kei te whakaata tō tātou porihanga hou i ngā taonga
tuku iho me ngā uara a te Māori. Kua kaha haere ngā pakihi Māori;
ko te pūtake o te maha o aua pakihi ko ngā whenua me ngā rawa
i whakahokia atu ki te Māori e te Kāwanatanga. He rerekē te whakahaere
i aua pakihi i ērā atu momo pakihi puta noa i te ao, nā te mea
kei te pīrangi aua pakihi ki te āwhina i ngā hapori. Kua whāia
te tauira o aua pakihi e ētahi atu pakihi o Aotearoa.
I hua ake tēnei huarahi hou i ētahi wā tino kino i ngā tau tīmata
o te rautau 21. I tino uaua te hoko atu i ā tātou hua ki tāwāhi,
kāore hoki i nui ngā moni e hoki mai ana ki a tātou. I te tau
2004 ka pakaru mai te riri i runga i ngā tiriti o Tāmaki-makau-rau
ki te Tonga, tere tonu te hora o aua whawhai ki ētahi atu wāhi
o Tāmaki-makau-rau, kātahi ki Te Tai Tokerau, ki Te Matau a Māui,
ki Te Upoko o te Ika, ki Waitaha hoki. E whakaatu ana te hunga
pōhara i tō rātou riri, ā, e whawhai ana tētahi matawaka ki tētahi
atu. Ka noho te iwi nui tonu ki te matapaki i ngā take i puta
ai tēnei āhua, ā, me pēhea e whakatikaina ai mō ngā rā kei te
heke iho.
Whakahaerehia ai he hui huri noa i te motu ki te kōrerorero
i aua whawhai. I whakaaetia kia tautokona te whakataunga o ngā
kerēme e pā ana ki te Tiriti o Waitangi, kia whakatikaina te murunga
hē o ngā whenua me ērā atu taonga a te Māori.
Tino kaingākau ngā kaingārahu Māori ki te whakamahi i ngā moni
me ngā rawa i hua ake i ngā whakataunga ki te hanga i ngā kamupene
Māori pakari tonu.
I te tau 2006 ka whakatū ētahi kaimātai pūtaiao o Aotearoa i
tētahi kamupene puta noa i te ao e kīia ana ko Te Hinonga Kākāriki.
E kīia ana he kamupene ā-hiko nā te mea e whakahaere katoatia
ana mā te ipurangi. He hokohoko tohutohu atu tāna ki ngā kamupene
puta noa i te ao. Ko te kaupapa o ngā tohutohu nei, ko te whakarite
kia kaha ake te rauhī a ngā kamupene i te taiao, mā te whakaheke
i ngā para, i ngā parakino, me ērā atu tūmomo mea. Ko te pūtake
o ā Te Hinonga Kākāriki tohutohu, ko te mātauranga pūtaiao pai
rawa atu huri noa i te ao.
I muri tata iho ka whakatūria tētahi anō kamupene ā-hiko. Ko
tōna ingoa ko ‘Te Oranga Ao’, he hokohoko mōhiohio tāna e pā ana
ki te āhua o te noho a ngā tāngata, me ngā mea e manakohia ana
e rātou. Nā Te Oranga Ao i whakarato ngā mōhiohio i āwhina i a
Aotearoa ki te hanga i ngā ahumahi momoho atu i roto i te ono
rākau, i te tipu kai, i te tāpoi me ngā kaka-ahu. He nui ngā moni
e riro mai ana i aua kamupene e rua mā Aotearoa.
I te tau 2005 ka whakatūria e Aotearoa te tūranga o Te Minita
mō Te Wā kei te Haere Mai. Nāna i whakatū tētahi pūnaha ā-hiko
e taea ai e te iwi nui tonu te kōrero ki te Kāwanatanga, me te
Kāwanatanga ki te iwi. Ko te take i whakatū pēneitia ai taua pūnaha,
kia mahi ngātahi ngā tāngata katoa o Aotearoa ki te whakatau i
ngā raruraru pāpori tērā ka pupū ake.
I te tau 2010 he tuakiri hou tō Aotearoa. He hou, he rerekē
te āhua o tā tātou mahi i ngā mahi, he mahi ngātahi, he tiaki
tētahi i tētahi. Kua āhua rongonui anō tātou puta noa i te ao.
Te Pū - he mea whakarāpopoto i te paki whakatoko
whakaaro a Te Manatū Pūtaiao
|
