 |
HEI MAHI 9
TE HANGA I TE PAKI
WHAKATOKO WHAKAARO MŌ
NGĀ WĀ KEI TE HAERE MAI
TE WHĀRANGI RAUEMI MŌ TE MAHI 9.3
TE WHAKAMAHI I NGĀ TUAKA I ROTO I TĒTAHI HOROPAKI O
NEHERĀ
Kei te kōrero ētahi Māori i te tau 1840
“Hei aha mā te Māori te kāwana? Ehara mātou i te Pākehā. Ko mātou
te kāwana – ko mātou ko ngā rangatira o ngā whenua o ō mātou tūpuna.”
Nā Rewa, o Ngāi Tawake, o Ngāpuhi, i Waitangi, te 5 o Hui-tanguru
1840¹
“E te Kāwana! Kaua e hoki atu; noho mai i waenganui i a mātou
– hei matua mō mātou, hei kaiwhakawā, hei hohourongo. Kaua e tukua
kia noho mātou hei mōkai. Tiakina ā mātou tikanga, kaua e whakaae
kia riro ō mātou whenua.”
Nā Tāmati Waka Nene, o Ngāti Hao, o Ngāpuhi, i Waitangi, te
5 o Hui-tanguru 1840¹
“Nō hea te mana o te Kāwana? Nō te Kuini? He mana pēhea tōna?
Tēnā, tukua ia kia haere mai, tukua ia kia whakamutu i te rironga
o ngā whenua i te Pākehā.”
Nā Mohi Tāwhai Māhurehure i te hainatanga o te Tiriti o Waitangi
i Hokianga, i te 12 o Hui-tanguru 1840¹
“Mā wai hei whakahē i te Kāwana, ko te ata o te whenua ka riro
i a ia; ko te whenua ake, ka toitū.”
Nā Nopera Pana-kareao, o Te Pātū, o Te Rarawa me Te Aupōuri,
i te hainatanga o te Tiriti i Kaitaia, i te 28 o Paenga-whāwhā
1840²
“Hau wahine e hoki i te hau o Tawhaki”
Nā Te Heuheu Tūkino Mananui, o Ngāti Tūwharetoa, 1840¹
“E hoki, hoki atu e te Kāwana. He aha tōu hiahia i konei? Ko
mātou katoa ko ngā Māori nei horekau e hiahia kia noho mai koe.
Horekau mātou e hiahia ana kia hereherea, kia takatakahia mātou.
Kāore ā mātou here. Tukuna ngā mihingare kia noho, engari ko koe,
e hoki atu ki tōu ake whenua.”
Nā Kawiti, o Ngāti Hine, o Ngāpuhi, i Waitangi i te 5 o Hui-tanguru
1840¹
Ngā Pu:
¹ The 150 Year Debate, A selection of quotations
on the Treaty of Waitangi New Zealand 1940-85 Macmillan 1987
² Ngā Tāngata Taumata Rau, 1769-1869, Department
of Internal Affairs 1990
|
 |
|