AHUREA KI TUA
TE TOROTORO I TE AHUREA


HEI MAHI 4

TE TOROTORO I TE KANORAU KOIA HEI PŪTAKE O
TE AUAHATANGA

4.1 TE WHAKAWHITINGA AHUREA

“Kāore au e pīrangi kia whai pakitara tōku whare i ngā taha katoa, kia kōpurutia hoki ngā matapihi. Kei te pīrangi kē au kia pupuhi noa ngā hau ahurea i roto i tōku whare huri noa. Engari, ka tohe au kia kaua au e pūawhea”
Nā Mahatma Gandhi

Mai rā anō he whakawhitiwhiti tā ngā ahurea. Ko ētahi o ēnei whakawhitinga, ko te rere o ngā ariā, te āhua o te mahi i ngā mahi, ngā tipu kai, te hangarau me te reo. Ka whiwhi hua tonu ngā hapori i ēnei whakawhitinga.

Te whakawhitinga ahurea
Kimihia nō tēhea whenua ēnei.

Te Mea

Te Whenua

Kānga

 

Rīwai

 

Kawhe

 

Rau tī

 

Kihu parāoa

 

Rōhi

 

Huka

 

Tiakarete

 

Pāraerae

 

PDF

Kimihia nō ēhea reo ēnei kupu.

Te Kupu

Te Reo

Tereina

 

Ture

 

Mīere

 

Whakawhetai

 

Wīwī

 

Tupeka

 

Niu

 

PDF

Nā te hangarau whakawhitiwhiti kōrero me te hangarau kawe taonga, tāngata hoki, kua whakapikia te nui o ngā whakawhitinga i waenganui whenua. I te nuinga o ngā whenua, neke atu i te rua ngā rōpu ahurea e noho ngātahi ana.

E rua ngā momo koha matua ka takea mai i te kanorau o te ao hei painga mō te ao:
1 Ko ngā toi tuku iho a tēnā, a tēnā iwi (te puoro, te kanikani, ngā hākinakina, te peita, ngā mahi toi ā-ringa, te aha, te aha).
2 He puna mātauranga, he puna wheako hoki tō tēnā, tō tēnā ahurea mō ngā huarahi papai, ngā huarahi whai tikanga hei whakatutuki i ngā mahi.

Nō te tūtakitanga o te Māori ki te Pākehā i mua atu i te tau 1840 he nui ngā momo whakawhitinga.
Kīhai ēnei whakawhitinga katoa i pai ki te Māori! Whakarārangitia ēnei mea i raro nei ki ngā pou tika o te papatau:

Mai i te Māori ki te Pākehā

Mai i te Pākehā ki te Māori

Ka whai hua (āe/kāore)

Te pū

Ngā hāhi Karaitiana

Te rīwai

ĪTe harakeke

Te poaka

Te kāpia kauri

Ngā rongoā otaota

Te reo Māori

Ngā taonga rino, taonga matai, (te toki, te nēra, te hama, te aha, te aha)

Te whenua
Ngā mate rere noa pērā i te rewharewha, i te mare tekekō,
me te karawaka

Ētahi atu

PDF



NGĀ IHIRANGI

Ki Runga | Ngā Ihirangi | Kāinga

Hana Ltd © 2003 Te Tāhuhu o te Mātauranga